Fjármálaregluvöktun · Fréttabréfasafn
Vikulegt fréttabréf Regluvaktarans: Fjármálaregluvöktun · Vika 45, 2026 · 6. nóvember 2026
Mikilvægast í vikunni er að Fjármálaeftirlit Seðlabankans birti niðurstöður athugana á peningaþvættisvörnum þriggja lífeyrissjóða vegna húsnæðislána. Landsréttur og Héraðsdómur Reykjaness fjölluðu jafnframt um útreikning og skerðingu lífeyrisréttinda.
Reglugerðir og reglur
FME hóf athuganir í desember 2025 á því hvort verklag og eftirlit þriggja lífeyrissjóða með umframgreiðslum og uppgreiðslum húsnæðislána uppfyllti kröfur laga og reglugerða um aðgerðir gegn peningaþvætti og fjármögnun hryðjuverka. Niðurstöður voru birtar 4. nóvember.
Áhrif: Lífeyrissjóðir og aðrir lánveitendur ættu að bera eigið verklag við umframgreiðslur og uppgreiðslur saman við niðurstöðurnar og meta hvort áhættumat og eftirlit þurfi endurskoðun.
Seðlabankareglur
FME hefur uppfært lista á vef Seðlabankans yfir ríki sem teljast áhættusöm og ósamvinnuþýð. Listinn byggist á 6. gr. laga nr. 140/2018.
Áhrif: Tilkynningarskyldir aðilar þurfa að bera viðskiptamannaskrár og áhættumat saman við nýja listann og beita viðeigandi aukinni áreiðanleikakönnun.
Dómar Landsréttar
Í tveimur málum (nr. 737/2025 og 738/2025) deildu aðilar um hvort viðmiðunarlaun eftirlauna skyldu taka mið af launabreytingum forstjóra Tryggingastofnunar ríkisins eða af öðru og hærra viðmiði. Báðir eftirlaunaþegar byggðu á því að viðmiðið ætti að vera hærra.
Áhrif: Lífeyrissjóðir og aðrir sem greiða eftirlaun á grundvelli eftirmannsreglu ættu að kynna sér forsendur dómanna, því þær geta haft áhrif á hvernig viðmiðunarlaun eru ákvörðuð.
Dómar héraðsdómstóla
Deilt var um hvort 39. gr. laga nr. 129/1997 heimilaði að skerða áunnin lífeyrisréttindi niður fyrir 56% mörkin í 1. mgr. 4. gr. laganna, miðað við þau mánaðarlaun sem greitt var af. Dómurinn tók afstöðu til samspils ákvæðanna tveggja.
Áhrif: Sjóðir sem skerða réttindi á grundvelli 39. gr. þurfa að meta hvort niðurstaðan takmarki svigrúm þeirra gagnvart lágmarksréttindum samkvæmt 4. gr.
Seðlabankareglur
Skýrsla fjármálaeftirlitsnefndar Seðlabankans fyrir árið 2025 var kynnt á opnum fundi efnahags- og viðskiptanefndar Alþingis 3. nóvember. Seðlabankastjóri og varaseðlabankastjóri fjármálaeftirlits sátu fyrir svörum.
Áhrif: Skýrslan og umræðan gefa vísbendingar um áherslur í eftirliti, sem eftirlitsskyldir aðilar ættu að hafa til hliðsjónar í áhættumati og regluvörslu.
Peningaþvættisvarnir eru áfram í forgrunni hjá FME og eftirlitið nær nú skýrt til lífeyrissjóða og húsnæðislána. Dómar um lífeyrisréttindi sýna jafnframt að ágreiningur um útreikning og skerðingu réttinda ratar reglulega fyrir dómstóla. Fylgjast ber með framhaldi athugana FME og hvort dómunum verði áfrýjað.