Fjármálaregluvöktun · Fréttabréfasafn
Vikulegt fréttabréf Regluvaktarans: Fjármálaregluvöktun · Vika 21, 2026 · 1. júní 2026
Þessi vika ber merki víðtækrar endurskoðunar á grundvallarlögum íslensks fjármálaregluverk — frá lögum um fjármálafyrirtæki til lífeyrissjóða og peningaþvættis. Samhliða kveðu dómstólar upp dóma um markaðsmisnotkun og innherjaupplýsingar.
Lög og regluverk
Lög um fjármálafyrirtæki, lög um greiðslu kostnaðar við opinbert eftirlit og lög um greiðsluþjónustu hafa öll hlotið breytingar. Þessar lagastoðir eru kjarninn í starfsleyfi og daglegu eftirliti fjármálafyrirtækja og greiðslustofnana.
Áhrif: Fyrirtæki í þessum geirum þurfa að yfirfara uppfærðar útgáfur laganna og kanna hvort breytingar hafi áhrif á starfsleyfi, gjaldskrár eða skuldbindingar gagnvart eftirlitsaðilum.
Lög og regluverk
Lög um aðgerðir gegn peningaþvætti og fjármögnun hryðjuverka hafa verið uppfærð. Þessi lög leggja skyldur á fjölda eftirlitsskyldra aðila um áreiðanleikakönnun viðskiptamanna, tilkynningarskyldu og innri ferla.
Áhrif: Allir eftirlitsskyldir aðilar — bankar, verðbréfafyrirtæki, tryggingafélög og fleiri — þurfa að staðfesta að innri reglur og ferlar séu í samræmi við nýja texta laganna.
Lög og regluverk
Bæði lög um Lífeyrissjóð starfsmanna ríkisins og lög um skyldutryggingu lífeyrisréttinda og starfsemi lífeyrissjóða hafa verið breytt. Að auki voru afnumin sérstök lög um eftirlaun kjörinna og skipaðra embættismanna, og þeir fluttir undir almænar lífeyrisreglur LSR.
Áhrif: Lífeyrissjóðir þurfa að kynna sér breyttar rekstrarlegar og lagalegar skyldur; afnámið á sérlögum um eftirlaun embættismanna getur haft áhrif á lífeyrisskuldbindingar og útreikninga.
Lög og regluverk
Lög um vátryggingastarfsemi, lög um verðbréfasjóði og lög um útgáfu og meðferð rafeyris hafa öll hlotið breytingar á sama tíma. Samhliða voru lög um sérstakan skatt á fjármálafyrirtæki og lög um Seðlabanka Íslands einnig uppfærð.
Áhrif: Tryggingafélög, rekstrarfélög verðbréfasjóða og útgefendur rafeyris þurfa að fara yfir nýjar útgáfur laganna og meta hvort breytingar krefjist aðlögunar á innri reglum eða samningum.
Dómar héraðsdómstóla
Héraðsdómur Reykjavíkur sakfelldi í máli nr. S-5456/2025 fyrir markaðsmisnotkun. Málið er refsimál og gefur til kynna að yfirvöld séu reiðubúin að sækja slík brot til refsingar, ekki eingöngu beita stjórnvaldssektum.
Áhrif: Fagfólk á verðbréfamörkuðum og þeir sem bera ábyrgð á markaðsatferli hjá fjármálafyrirtækjum ættu að nýta dóminn sem áminning um refsilegar afleiðingar brota á markaðsreglum.
Dómar Landsréttar
Í máli nr. 33/2025 hafnaði Landsréttur kröfu S hf. um ógildingu stjórnvaldssektar sem fjármálaeftirlitsnefnd Seðlabankans lagði á vegna brots á 1. mgr. 122. gr. laga nr. 108/2007 um verðbréfaviðskipti og MAR-reglugerðarinnar. Dómurinn styrkir fordæmi um að stjórnvaldssektir í innherjamálum standist dómlegt endurmat.
Áhrif: Verðbréfafyrirtæki og skráð félög verða að tryggja að innri ferlar um meðferð innherjaupplýsinga séu traust — líkurnar á að stjórnvaldssektir séu felldar úr gildi fyrir dómstólum eru litlar.
Samhliðar lagabreytingar á þessu margbreytilegu lagasviði benda til skipulegrar heildarendurskoðunar frekar en stakra viðbragða við einstökum málum — líklega tengd innleiðingu ESB-reglna. Dómarnir tveir sýna að bæði refsifar og stjórnsýsluleið eru nýttar í málum um markaðsbrot, sem eykur þrýsting á fyrirtæki til að efla regluvörslu sína.
Fyrirtæki ættu að setja sér frest til að bera saman gildandi innri reglur við uppfærðar lagaútgáfur og skila minnisblaði til stjórnar um nauðsynlegar breytingar.