Fjármálaregluvöktun · Fréttabréfasafn
Vikulegt fréttabréf Regluvaktarans: Fjármálaregluvöktun · Vika 32, 2026 · 7. ágúst 2026
Stærsta mál vikunnar eru SREP-niðurstöður þar sem viðskiptabankarnir fá nýjar viðbótarkröfur um eiginfjárgrunn — þetta hefur bein áhrif á fjármögnunarkostnað og arðgreiðslugetu þeirra. Að auki lokar vika með sátt í máli sem varðar brot á dreifingarlögum vátrygginga.
Ákvarðanir FME
Fjármálaeftirlit Seðlabankans lauk könnunar- og matsferli (SREP) og tilkynnti viðskiptabönkunum um einstaklingsákvarðanir um viðbótarkröfu um eiginfjárgrunn. Ferlið tekur mið af áhættueinkennum hvers banka og hvernig hann stjórnar þeim, á grundvelli laga nr. 161/2002. Þetta er ein mikilvægasta eftirlitsaðgerð ársins.
Áhrif: Bankarnir þurfa að yfirfara eiginfjáráætlanir sínar og ganga úr skugga um að uppfylla nýjar kröfur; of lágur eiginfjárgrunnur takmarkar heimild til arðgreiðslna og hlutabréfakaupa.
Ákvarðanir FME
Fjármálaeftirlitið veitti Kviku banka hf. leyfi til útgáfu sértryggðra skuldabréfa samkvæmt lögum nr. 11/2008. Leyfið opnar fyrir nýja fjármögnunarlei sem áður var einkum nýtt af stærri bönkum. Kvika er þannig fyrsti minni bankinn á Íslandi til að fá slíkt leyfi.
Áhrif: Lífeyrissjóðir og aðrir fagfjárfestar fá nýjan útgefanda sértryggðra skuldabréfa á markaðinn, sem getur bætt dreifingu í skuldabréfasafni og boðið upp á keppnislægar vextir.
Ákvarðanir FME
Fjármálaeftirlitið lauk máli gegn Tryggingum og ráðgjöfum ehf. með sátt vegna brota á lögum nr. 62/2019 um dreifingu vátrygginga og lögum nr. 30/2004 um vátryggingasamninga. Nánar um efni sáttarinnar hefur ekki verið birt opinberlega. Þetta er hluti af markvissum eftirliti með vátryggingamiðlurum.
Áhrif: Vátryggingamiðlarar og -félög ættu að endurskoða verklag sitt við dreifingu og skjölun samninga í ljósi þess að eftirlitið beinir sjónum að þessum geira.
Ákvarðanir FME
Frá 1. júlí 2026 er óheimilt að veita þjónustu með sýndareignir án starfsleyfis samkvæmt lögum nr. 101/2025; Myntkaup ehf. er meðal fyrstu leyfishafa. Fjármálaeftirlitið birti jafnframt skýringu á framkvæmd laganna í kjölfar spurninga sem komu upp. ESMA skorar á ólöglægar CASPs að hætta starfsemi í ESB.
Áhrif: Fjármálafyrirtæki og lífeyrissjóðir sem eiga viðskipti með eða fengið þjónustu frá sýndareignafyrirtækjum verða að staðfesta að mótaðilar hafi gilt CASP-starfsleyfi — ella er viðskiptavinurinn í áhættu.
Seðlabankareglur
Evrópska kerfisáhætturáðið (ESRB) birti formlega viðvörun um að háþróuð gervigreindarlíkön geti aukið hraða, umfang og flækjustig netárása á fjármálakerfið. Viðvörunin er beint til eftirlitsaðila og fjármálafyrirtækja í öllu EES-svæðinu. Seðlabanki Íslands tilkynnti viðvörunina íslenskum aðilum.
Áhrif: Stjórnendur og áhættunefndir fjármálafyrirtækja þurfa að meta hvort núverandi viðbragðsáætlanir og netöryggisrammar taki nægilega á AI-tengdri áhættu, sérstaklega í ljósi vaxandi notkunar gervigreindar í eigin kerfum.
Ákvarðanir FME
Á fundi 1.–2. júní ákvað fjármálastöðugleikanefnd að halda sveiflujöfnunaraukanum óbreyttum og tók ákvörðun um hvaða innviðir teljast kerfislega mikilvægir. Fundargerðin var birt 1. júlí. Ákvörðunin um sveiflujöfnunaraukann hefur bein áhrif á eiginfjárkröfur bankanna.
Áhrif: Bankarnir geta að svo stöddu gert ráð fyrir óbreyttum sveiflujöfnunaraukakröfum í eiginfjáráætlunum sínum út árið, en ber að fylgjast með næsta fundi nefndarinnar.
Tvær þræðir einkenna þessa viku: annars vegar hertar eiginfjárkröfur í bankageiranum í gegnum SREP og sveiflujöfnunarauka, hins vegar skýrara regluverk um nýja markaði — sýndareignir og gervigreind. Sértryggð skuldabréf Kviku og CASP-leyfi Myntkaupa benda til þess að markaðurinn er að þroskast, en ESRB-viðvörunin um gervigreindaáhættu er merki um að eftirlitsaðilar horfa nú til kerfisáhættu af tæknilegu tagi á sama grunni og hefðbundinnar fjármálaáhættu.
Fjármálafyrirtæki sem hafa hlotið einstaklingsákvörðun í SREP-ferlinu þurfa að svara Fjármálaeftirlitinu og leggja fram uppfærðar eiginfjáráætlanir innan þess frests sem tilgreindur er í ákvörðunarbréfinu.