Samkeppnisvöktun · Fréttabréfasafn
Vikulegt fréttabréf Regluvaktarans: Samkeppnisvöktun · Vika 43, 2026 · 23. október 2026
Mikilvægasta tíðindi vikunnar er úrskurður áfrýjunarnefndar samkeppnismála, sem felldi úr gildi ákvörðun Samkeppniseftirlitsins um meinta misnotkun Landsvirkjunar á markaðsráðandi stöðu. Auk þess birtust tvö samrunamál og tvær fréttir um markmið stjórnvaldssekta og áhrif misnotkunar á neytendur.
Úrskurðir áfrýjunarnefndar samkeppnismála
Áfrýjunarnefnd samkeppnismála felldi 19. október úr gildi ákvörðun Samkeppniseftirlitsins nr. 29/2025 um misnotkun Landsvirkjunar á markaðsráðandi stöðu. Nefndin taldi að rannsaka þyrfti ákveðin atriði nánar og vísaði málinu til nýrrar meðferðar hjá eftirlitinu. Nefndin úrskurðaði því ekki efnislega um hvort brot hafi átt sér stað.
Áhrif: Fyrri niðurstaða um brot stendur ekki lengur, en málið er óútkljáð og Landsvirkjun og aðilar á raforkumarkaði þurfa að búast við frekari rannsókn og nýrri ákvörðun.
Samrunamál
Samkeppniseftirlitið birti 20. október upplýsingar um samruna VEX II slhf. (Framtakssjóður) og Héðins eignarhaldsfélags ehf. í vélsmíði og járnvinnslu. Sama dag birtist mál um kaup Eðalfangs ehf. á Phoenix Seafood ehf. í sjávarútvegi og fiskvinnslu. Ekki kemur fram í tiltækum upplýsingum hvort málin séu afgreidd eða hvort eftirlitið sjái ástæðu til íhlutunar.
Áhrif: Keppinautar, birgjar og viðskiptavinur á þessum mörkuðum ættu að fylgjast með framvindu málanna og meta hvort ástæða sé til að koma athugasemdum á framfæri.
Fréttir Samkeppniseftirlitsins
Í tveimur fréttum fjallar eftirlitið um tilgang stjórnvaldssekta og áhrif misnotkunar á markaðsstyrk á neytendur. Sektum er ætlað að hafa varnaðaráhrif og koma í veg fyrir að fyrirtæki hagnist á broti, meðal annars vegna ólögmæts samráðs og misnotkunar markaðsráðandi stöðu. Eftirlitið bendir á að markaðsráðandi staða sé ekki ólögleg í sjálfu sér, en misnotkun hennar geti skaðað neytendur.
Áhrif: Fyrirtæki í sterkri markaðsstöðu ættu að líta á fréttirnar sem áminningu um áherslur eftirlitsins og yfirfara reglufylgni sína.
Úrskurðurinn um Landsvirkjun sýnir að áfrýjunarnefndin gerir kröfu um vandaða rannsókn áður en ákvörðun um misnotkun markaðsráðandi stöðu stendur. Fylgjast ber með því hvernig Samkeppniseftirlitið útfærir nýja meðferð málsins og hvort rannsóknin víkkar út. Á sama tíma árétta fréttir eftirlitsins þunga þess á varnaðaráhrif sekta og vernd neytenda.
Samkeppniseftirlitið tekur mál Landsvirkjunar til nýrrar meðferðar, en tímamörk liggja ekki fyrir.