Orku- og innviðavöktun · Fréttabréfasafn

Bráðabirgðaúrskurður um Þjórsárkvíslar og dómur um þjóðlendu í Grímólfsártungu

Vikulegt fréttabréf Regluvaktarans: Orku- og innviðavöktun · Vika 39, 2026 · 7. október 2026

Mikilvægast í vikunni er bráðabirgðaúrskurður úrskurðarnefndar umhverfis- og auðlindamála í kærumáli um veitingu Austurkvíslar Þjórsárkvísla í fyrri farveg. Héraðsdómur Reykjavíkur sýknaði einnig íslenska ríkið í máli um mörk þjóðlendu, sem skiptir máli fyrir framkvæmdir á hálendinu.

Helstu mál vikunnar

Þjórsárkvísl: bráðabirgðaúrskurður um kröfu kæranda

Úrskurðir ÚUA

Úrskurðarnefndin kvað upp bráðabirgðaúrskurð í máli UUA2609006. Kært er að Húsnæðis-, mannvirkja- og skipulagsstofnun ákvað 28. ágúst 2026 að veiting Austurkvíslar Þjórsárkvísla í fyrri farveg skuli ekki háð mati á umhverfisáhrifum. Úrskurðurinn tekur til kröfu kæranda um bráðabirgðaráðstöfun, en niðurstaðan kemur ekki fram í tiltæku ágripi.

Áhrif: Framkvæmdaaðilar og ráðgjafar þurfa að lesa úrskurðarorðið strax, því það ræður hvort framkvæmdin getur haldið áfram á meðan efnisleg kæra er til meðferðar.

Óbyggðanefnd: ríkið sýknað í máli um Grímólfsártungu

Dómar héraðsdómstóla

Héraðsdómur Reykjavíkur sýknaði íslenska ríkið í máli E-3301/2025. Krafist var að hluti úrskurðar óbyggðanefndar í máli nr. 1/2023 yrði felldur úr gildi. Hluti úrskurðarins byggðist á 7. mgr. 10. gr. laga nr. 58/1998, sbr. 4. gr. laga nr. 34/2020, og varðaði nyrsta hluta Grímólfsártungu.

Áhrif: Úrskurður óbyggðanefndar um svæðið stendur, svo þeir sem undirbúa framkvæmdir eða leyfisumsóknir á svæðinu þurfa að miða við hann þar til dómur gengur öðruvísi.

Miðgrund 9 á Akureyri: kæra vegna flugskýlis og stöðvunarkröfu

Úrskurðir ÚUA

Úrskurðarnefndin kvað upp úrskurð í máli UUA2607018. Kærðar eru tvær ákvarðanir byggingarfulltrúa Akureyrarbæjar: samþykkt byggingaráforma fyrir flugskýli á lóð Miðgrundar 9 (8. janúar 2026) og synjun á kröfu um stöðvun framkvæmda (26. júní 2026). Niðurstaðan kemur ekki fram í tiltæku ágripi.

Áhrif: Málið snertir fyrst og fremst byggingarleyfi og stöðvunarkröfur á framkvæmdastigi, en það er dæmi um hvernig nefndin metur slíkar kröfur í sveitarfélögum.

Greining

Bráðabirgðaúrskurðir nefndarinnar um stöðvun og matsskyldu hafa bein áhrif á tímaáætlanir framkvæmda. Fylgjast ber með því hvort Þjórsárkvíslamálið leiðir til frekari umræðu um matsskyldu aðgerða í farvegum og hvernig nefndin meðhöndlar stöðvunarkröfur.

Framundan

Efnisúrskurður nefndarinnar í máli UUA2609006 er væntanlegur, og kærufrestur vegna dóms í máli E-3301/2025 er háður almennum áfrýjunarfresti.

Regluvaktarinn – forsíða