Orku- og innviðavöktun · Fréttabréfasafn
Vikulegt fréttabréf Regluvaktarans: Orku- og innviðavöktun · Vika 40, 2026 · 7. október 2026
Landsréttur tók 1. október fyrir deilu um eignarrétt að jarðhita og grunnvatni á Krossi á Barðaströnd. Úrskurðarnefnd umhverfis- og auðlindamála kvað jafnframt upp úrskurð um byggingarleyfi flugskýlis við Miðgrund á Akureyri.
Dómar Landsréttar
Eigendur 80% jarðarinnar Kross á Barðaströnd deildu við Vesturbyggð um eignarrétt að jarðhita og grunnvatni innan fimm landspildna. Barðastrandarhreppur, forveri sveitarfélagsins, hafði keypt spildurnar og fengið þær að gjöf úr landi jarðarinnar. Málið (nr. 427/2025) snýst um lögskýringu, sameign og kröfugerð, og héraðsdómur vísaði því að hluta frá.
Áhrif: Dómurinn getur skipt máli um það hver á jarðhitaréttindi þegar land er skipt eða selt úr jörð, sem varðar bæði nýtingarleyfi og samninga um orkuvinnslu; lesið forsendur dómsins áður en réttindi eru metin í sambærilegum málum.
Úrskurðir ÚUA
Kært var til nefndarinnar (mál UUA2607018) hvort byggingarfulltrúi Akureyrarbæjar mætti samþykkja byggingaráform fyrir flugskýli á lóð Miðgrundar 9 með ákvörðun 8. janúar 2026. Kært var einnig að hann hafnaði 26. júní 2026 kröfu um stöðvun framkvæmda. Nefndin hefur nú kveðið upp úrskurð í málinu.
Áhrif: Úrskurðurinn sýnir hvernig nefndin metur lögmæti byggingarleyfa og kröfur um stöðvun framkvæmda, og framkvæmdaaðilar og sveitarfélög þurfa að kanna niðurstöðuna til að sjá hvort framkvæmdin standi.
Báðir úrskurðirnir snerta réttarstöðu á landi og framkvæmdum, annars vegar auðlindaréttindi og hins vegar leyfisveitingar sveitarfélaga. Fylgjast ber með forsendum Landsréttar um jarðhita og grunnvatn, því þær geta haft fordæmisgildi fyrir orkunýtingu á sameiginlegu landi.